بررسی مختصات برجامی دولت رئیسی در گفت‌وگو با کارشناسان

تصمیم بزرگ

روزنامه جهان صنعت/ پنجشنبه 10 خرداد 1400/ صفحه 2

آرزو فرشید- دولت رئیسی هنوز تشکیل نشده و گمانه‌زنی درباره رویکرد و اقداماتش ادامه دارد. مبهم‌ترین وجه قضیه نیز نگاه او به سیاست خارجی است. به خصوص که مذاکرات وین به حساس‌ترین مرحله و به قول فلاحت‌پیشه که در شماره قبل برای «جهان‌صنعت» نوشته بود؛ به نقطه نهایی رسیده است.[. . . ]   خروج از برجام را نیز باید ضمیمه کرد.در چنین شرایطی است که «کیهان» در سرمقاله خود از سر رسیدن تاریخ انقضای برجام می‌گوید و تاکید می‌کند که رییسی ملاحظه‌ای برای اعلام این امر ندارد! [. . . ] سوال اصلی اینجاست که راه واقعی گشایش در مذاکرات برجام چیست؟ و به فرض اینکه در دولت روحانی محقق نشود، رئیسی باید چه اقداماتی انجام دهد؟ [. . . . ]

خط کیهان

فریدون مجلسی دیپلمات پیشین اما کاملا بدبین است. او موضع کیهان در زمینه برجام را همان سیاست احتمالی دولت رییسی تلقی می‌کند. مجلسی در گفت‌وگویی با «جهان‌صنعت» می‌گوید: «روزنامه کیهان سخنگوی سیاستگذاری دولت سایه‌ای است که اکنون به تدریج درحال آفتابی شدن است.»

وی افزود: «این رادیکالیسم با اتکا به هیجانات، علایق و نوع ایمان حامیان خودش یک حرکت جهادی و استشهادی است منتها اشکال آن آنجاست که افرادی که خودشان را آماده این حرکت کرده‌اند، افراد دیگری را که آمادگی ندارند بدون اینکه تمایل داشته باشند؛ به دنبال خود می‌کشند.»  مجلسی با اشاره به اینکه «مدت‌ها از تصویب برجام که خیلی زود نشان داد ابزار بازگشت ایران به جامعه‌، تجارت و بانکداری بین‌المللی است، می‌گذرد» گفت: «از همان آغاز هم گروه‌هایی که شاید رفاه را ناشایست‌، شادی را مغایر برخی اعتقادات و شاید توسعه اقتصادی و صنعتی را از نوع لهو و لعب و مانع توسعه ایمانی به شمار می‌آوردند، سد راه اجرایی شدن برجام بودند.

برجام از داخل ایران متوقف شد و آمریکا در دوران خود اوباما پاسخ این سنگ‌اندازی‌ها را داد و تحریم‌های دوجانبه آمریکا را کلید زد. بعد از آن بود که درصدد برآمدیم با مذاکرات و کلیدهای بعدی گشایشی ایجاد کنیم اما هر بار سنگ‌اندازی‌هایی در کار بود. مذاکرات اخیر البته تصور می‌شد که مذاکره با حاکمیت و نه مذاکره با دولت ایران باشد. حتی بایدن هم گفته بود که ما آماده مذاکره با حاکمیت ایران هستیم و نه دولت‌هایی که تغییر می‌کنند. طبیعتا نیز مذاکرات به این اندازه جدی، در یک ماه آخر دولت برای طرف مقابل قابل قبول نیست زیرا تعهداتی که دولت بسپارد، تعهدات یک ماهه خواهد بود.»

این کارشناس مسائل‌ بین‌المللی ابراز امیدواری کرد که موضع کیهان همان سیاست دولت رئیسی در عرصه سیاست خارجی نباشد اما در عین بدبینی گفت: «سخنان مدیر کیهان که همیشه تعیین‌کننده سیاست‌های قطعی جمهوری اسلامی است، قطعی به نظر می‌رسد مگر اینکه بخواهد نقشی برای شوک دادن به طرف مذاکره و اخذ امتیازات بیشتر باشد.  اما اغلب سخنانشان رک و صحیح است.»

مجلسی در پاسخ به اینکه تبعات خروج از برجام برای ایران و دولت نوپای رئیسی چیست و چطور می‌توان هشدارهای لازم را داد، گفت: «خودشان خیلی خوب می‌دانند و آگاه هستند که خروج از برجام چه تبعاتی دارد. بالاخره تحریم‌ها از ایران برداشته نشده و به حال تعلیق درآمده است، پس اگر ایران بخواهد به اصطلاح تعهدات برجامی خود را انجام ندهد؛ آن تعلیق برداشته شده و آن شش قطعنامه شورای امنیت برمی‌گردد.»

دیدگاهتان را بنویسید